Mal beyanı, borçlunun icra takibi sürecinde sahip olduğu malvarlığını ve gelir durumunu icra merciine bildirmesi yükümlülüğüdür. Bu beyan, alacaklının hakkını tahsil edebilmesi için önemli bir hukuki aşamayı oluşturur.

Mal Beyanı Nedir?

Mal beyanı, borçlunun hakkında başlatılan icra takibi kapsamında, borcunu karşılayacak tutarda sahip olduğu mal, hak ve alacakları icra dairesine bildirmesidir. Borçlu, kendi üzerine kayıtlı malların yanı sıra üçüncü kişilerde bulunan hak ve alacaklarını da belirtmekle yükümlüdür. Bu beyan; taşınmaz, araç, banka hesabı, gelir gibi tüm mal varlığı unsurlarını kapsar. Ayrıca borçlu, geçimini nasıl sağladığını ve borcunu hangi şekilde ödeyebileceğini de sözlü veya yazılı olarak icra dairesine bildirmelidir.
Malvarlığı ile sorumluluk esası geçerli olduğu için, borçlunun malvarlığı, son derece önemlidir. Çünkü ödeme emrinin kesinleşmesinden sonra, alacaklının talebi ile borçlunun malları haczedilir. Bu nedenle, hacizden önceki bir dönemde borçlunun mallarını öğrenmek, haczin başarılı olabilmesi için faydalı ve gereklidir.

Mal Beyanında Bulunma Zorunluluğu Nedir?

Borçlunun mal beyanında bulunma zorunluluğu, kendisine icra takibi kapsamında ödeme emri veya icra emri tebliğ edilmesi durumunda ortaya çıkar. Yani borçlu, hakkında başlatılan icra takibinde bu emirlerden biri kendisine ulaştığında, belirli bir süre içinde mal varlığını icra dairesine bildirmekle yükümlüdür.
Ancak bazı durumlarda, alacaklının talebi üzerine yasal zorunluluk bulunmadığı halde borçluya ödeme veya icra emri gönderilebilir. Bu durumda, borçlunun yeniden mal beyanında bulunması gerekmez. Mal beyanı yükümlülüğü, yalnızca kanunda açıkça belirtilen hallerde geçerlidir.
Örneğin; haciz isteme süresini kaçırmış olan alacaklının haciz isteyebilmesi için bir yenileme talebinde bulunması ve bu yenileme talebinin borçluya tebliği yeterli olup, bunun için borçluya yeni bir ödeme emri gönderilmesine gerek yoktur. Buna rağmen borçluya ödeme emri gönderilmişse, borçlunun bu ödeme emri üzerine yeniden mal beyanında bulunma zorunluluğu yoktur.

Mal Beyanının İçeriği Nasıldır?

Mal beyanı, borçlunun gerek kendi elinde gerekse üçüncü kişiler nezdinde bulunan mal, alacak ve haklarından borcuna yetecek miktarı; bunların tür ve niteliklerini, ayrıca her türlü gelirini, geçim kaynaklarını ve yaşam tarzına göre borcunu hangi suretle ödeyebileceğini kapsayan bir beyan olup, bu kapsamda borçlunun yalnızca “hiçbir malvarlığının bulunmadığını” belirtmesi, Kanun anlamında geçerli bir mal beyanı olarak kabul edilmez. Borçlu, hayatını hangi kaynaklarla sürdürdüğünü de açıkça belirtmekle yükümlüdür. Bununla birlikte borçlu, sadece borcuna yetecek miktarda mal ve hakkını bildirmek zorunda olup tüm malvarlığını açıklama yükümlülüğü altında değildir. Öte yandan borçlunun borcunu taksitle ödemek istediğini beyan etmesi, tek başına mal beyanı yerine geçmez. Borçlunun üzerinde mal veya gelir bulunmaması da mal beyanında bulunma yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz; aynı şekilde borcun miktarı ya da borçlunun kamu görevlisi olması gibi hususlar da bu yükümlülüğe istisna teşkil etmez. Mal beyanı bakımından kanunda belirli bir şekil şartı öngörülmemiş olup, beyanın icra dairesine yazılı veya sözlü olarak yapılması mümkündür.

Mal Beyanında Bulunma Süresi Ne Kadardır?

Mal beyanında bulunma süresi; borçlu, yedi günlük itiraz süresi içinde ödeme emrine itiraz etmek istemezse, aynı yedi gün içerisinde mal beyanında bulunmak zorundadır.
Borçlu yedi gün ödeme emrine itiraz ederse, bu itirazın hükümden düşürülmesine (itirazın iptaline veya kesin ya da geçici olarak kaldırılmasına) kadar, mal beyanında bulunmak zorunda değildir. İtirazı kesin veya geçici olarak kaldırılan borçlu, bu kararın kendisine tebliğinden itibaren üç gün içinde mal beyanında bulunmak zorundadır.

Mal Beyanında Bulunmamanın Cezası Nedir?

Borçlunun süresinde mal beyanında bulunmasını sağlamak için, hapisle tazyik (zorlama hapsi) yaptırımı öngörülmüştür.
Süresi içerisine mal beyanında bulunmamış borçlunun, alacaklının talebi üzerine, mal beyanında bulununcaya kadar, İcra mahkemesi hâkimi tarafından hapis ile tazyik olunur.
Hapisle tazyik yoluna ancak bir kez başvurulabilir ve bu hapsin süresi üç ayı geçemez. Borçlu süresi geçtikten sonra mal beyanında bulunmuşsa, artık hapisle tazyik edilemez. Bunun gibi hapisle tazyik edilmeye başlandıktan sonra mal beyanı bildirilirse borçlu serbest kalır.
Borçlunun hapisle tazyikine karar verilebilmesi için, kendisine tebliğ edilen ödeme emrinde, mal beyanında bulunmadığı takdirde hapis ile tazyik olunacağı ihtarını içermelidir.

Gerçeğe Aykırı Beyanda Bulunmanın Cezası

Kanun, borçlunun gerçeğe aykırı beyanda bulunmasını ayrı bir suç olarak kabul etmiştir. Bu suçun unsurları şöyledir:
Borçlu, kanuna göre istenen mal beyanını gerçeğe aykırı şekilde yapmış olmalıdır. Örneğin, kendisine ait mal, alacak ve hakları başkasına aitmiş gibi göstermiş olabilir.
Borçluda suç işleme kastı bulunmalıdır. Yani borçlu, gerçeğe aykırı beyanda bulunarak alacaklıyı zarara uğratma isteği ve iradesine sahip olmalıdır.
Bu suç, alacaklının şikayetine bağlı bir suçtur. Suçun cezası üç aydan bir yıla kadar hapis olup, bu cezaya icra mahkemesince karar verilir.

Avukat Vekalet Ücreti Ne Kadardır?

Avukat vekalet ücreti, hakkınızda yürütülecek işlem ve dava üzerinden belirlenmektedir. Bilindiği üzere her yıl Türkiye Barolar Birliği  tarafından hazırlanan “Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi” yasalaşarak yürürlüğe girer. Görülen davalarda avukat vekalet ücreti, bu tarifede belirtilen ücretin altında bir tutar olarak belirlenemez, dolayısıyla her zaman sabit ve kesin değildir. Bununla birlikte Baro tarafından belirtilen asgari ücret tarifesinin üzerinde bir avukatlık ücreti belirlenmesi mümkün olabilir.

İlgili Yazılarımız

  • Muris Muvazaası (Mirastan Mal Kaçırma) Davası Nedir?
  • İhtiyati Haciz Nedir?
  • İstihkak Davası Nedir?
  • İcra & İflas Hukuku
  • Vergi Hukuku
  • Miras Paylaşımı
  • Mirasta Denkleştirme Davası Nedir?
  • İzale-i Şuyu (Ortaklığın Giderilmesi) Davası Nedir?

Bizimle nasıl iletişime geçebilirsiniz?

Her türlü avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmetleri hakkında bilgi almak için 0545 588 02 58 numarası üzerinden tarafımıza ulaşabilir, her türlü sorunuz için [email protected] adresine mail gönderebilirsiniz. Ücretli danışmanlık veya avukatlık hizmeti almak için tarafımız ile iletişime geçebilirsiniz. (Avukatlık Kanunu uyarınca ücretsiz danışmanlık ve bilgi verme hizmetimiz bulunmamaktadır.)

AV. İREM BİKE DEMİRHAN