Hacze iştirak, birden fazla alacaklının aynı borçlunun haczedilen malvarlığı üzerinde belirli şartlar altında birlikte hak talep etmesini ifade eder. Bu kurum, alacaklılar arasında eşitlik ve hakkaniyetin sağlanmasını amaçlar.

Hacze İştirak Nedir?

Hacze iştirak, bir borçlunun birden fazla alacaklısı olması ve borçlunun malvarlığının tüm borçlarını ödemeye yetmemesi durumunda, diğer alacaklıların mevcut hacze katılabilmesi anlamına gelir. İcra ve İflas Kanunu, alacaklının para ile tatmin edilmesi ilkesine uygun olacak kurallar koymuştur. Bu ilkeye göre icra takibinin gerçekleşmesi üzerine, alacaklının talebi ile borçlunun borca yetecek kadar malı haczedilir. Alacaklının talebi ile paraya çevrilir ve elde edilen bedel alacaklıya ödenir. İlk haciz koyduran alacaklı, talebi üzerine yapılan paraya çevirme yani satış işleminden elde edilen paradan alacağını önceden alır; artan miktar olursa, sonra haciz koyduran alacaklılara ödeme yapılır. Bir örnekle açıklamak gerekirse;
A, B’ye karşı 20.000 TL tutarında bir alacağı için icra takibi başlatıyor ve takip kesinleştikten sonra A, B’nin bir taşınır malını haczettirmiştir (ilk haciz). C de B’ye karşı 30.000 TL değerinde bir alacağı için takip yapmış ve takip kesinleşmiş ve icra müdürü aynı taşınır malını C’nin alacağı için de haczettirmiştir. Taşınır malın değeri ise 40.000 TL’dir. Eğer hacze iştirak kabul edilirse;
C, A’nın koydurduğu hacze iştirak edecek ve satış bedeli A ve C arasında alacakları oranında eşit bir şekilde paylaştırılacaktır. İşte, ilk haciz sahibi alacaklının (A’nın) koydurmuş olduğu ilk hacze, ondan sonra aynı malı haczettiren alacaklının (C’nin) iştirak edip etmeyeceğini değerlendiren kurum hacze iştirak kurumudur.

Hacze İştirak Türleri Nelerdir?

Hacze iştirak (katılma) iki şekilde olabilir: Takipli (adi) iştirak ve takipsiz(imtiyazlı) iştirak.

Hacze Takipli  İştirak

Takipli iştirakte, kanunun aradığı koşullar oluştuğu halde alacaklı, ilk haciz üzerine satılan malın tutarı icra dairesi hesabına girene kadar, ilk hacze iştirak edebilir. Ancak bu haktan yararlanabilmesi için, ikinci alacaklının da borçluya karşı bir icra takibi başlatmış ve takibinin kesinleşmiş olması gerekir. Bu koşullar sağlandığında, ikinci alacaklı ilk hacze iştirak ederek, satıştan elde edilen bedelden ilk haczi koyduran alacaklıyla birlikte pay alma hakkı elde eder.

Hacze Takipli İştirakin Koşulları Nelerdir?

  • Hacze iştirak etmek isteyen alacaklının borçluya karşı icra takibi yapmış ve takibin kesinleşmiş olması ve böylece alacaklıya haciz isteme yetkisinin gelmiş olması gerekir.
  • Hacze iştirak edecek alacaklının alacağının ilk haciz sahibi ilamsız takip yapmışsa onun takip talebinden, ilamlı takip yapmışsa ilamın verildiği davanın açılma tarihinden önce doğmuş olması gerekir. (Öncelik şartı.)
  • Söz konusu öncelik şartı sınırlı sayılmış resmi belgelerden biriyle ispatlanmalıdır. Bu belgeler:

Aciz belgesi

İlam

Onaylama/düzenleme biçimindeki noter senetleri

Resmi dairelerin yetkili makamların usulüne uygun düzenledikleri belgeler (ör: rehin açığı belgesi)

Hacze Takipli İştirak Nasıl Yapılır?

Hacze iştirak talebi, ilk haczin konulduğu icra takibinin yapıldığı icra dairesine yapılır. İcra müdürü, hacze iştirak şartlarının sağlanıp sağlanmadığını inceleyerek iştirak talebi hakkında olumlu veya olumsuz bir karar verir. Karar olumsuz ise iştirak talebinde bulunan alacaklı bu duruma karşı şikâyet yoluna başvurabilir.

  • Haczedilen malın satış bedeli, hacze iştirak eden bütün alacaklıların alacaklarına yetmiyorsa icra müdürü alacaklıların talebi üzerine ilave (ek) haciz yapabilir.
  • Hacze iştirak tutanağı; alacaklılara, borçluya ve tapu sicili memuruna bildirilir.

Hacze Takipsiz İştirak?

Takipsiz iştirak, diğer adıyla imtiyazlı iştirak, İcra ve İflas Kanunu’nda düzenlenen özel bir hacze iştirak türüdür. Kanun, bazı alacaklıları hukuki veya fiili engeller nedeniyle icra takibi yapamadıkları hallerde koruma altına alır. Yani bu kişiler, önceden bir icra takibi başlatmadan, başka bir alacaklının talebi üzerine konulmuş hacze doğrudan katılabilirler. Bu kişiler kanunda sınırlı olarak sayılmıştır.

Hacze Takipsiz İştirak Kimleri Kapsar?

  • Borçlunun eşi, çocukları ve vasi veya kayyımı olduğu kişiler takipsiz iştirak talebinde bulunabilir. Ancak bu kişilerin alacaklarının belirli hukuki ilişkilerden doğmuş olması gerekir. Şöyle ki : Borçlunun eşinin alacağının evlilik birliği içinde doğmuş olması gerekir. Ergin olamayan çocuğun alacağı, velayetten kaynaklanmalıdır. Ayrıca vesayet makamı olan sulh hukuk mahkemesi de küçükler adına hacze imtiyazlı iştirak edebilirler. Borçlunun ergin çocukları da anne babası ile birlikte yaşıyorsa Türk Medeni Kanunu’nun 370. Maddesine göre her zaman konulan hacze imtiyazlı iştirak edebilir. Vasi veya kayyımın alacağı ise vesayetten doğmuş olmalıdır. Ayrıca şu hususu da belirtmek gerekir ki; borçlunun eşi, ergin olmayan çocuğu ve vasi veya kayyımı olduğu kişiler imtiyazlı iştirak haklarını evlilik, velayet, vesayet ve kayyımlık ilişkileri süresince veya bu ilişkilerin sona ermesinden itibaren en geç 1 yıl içinde kullanmalıdır.
  • Ölünceye kadar bakma alacaklısı: Ölünceye kadar bakma sözleşmesinde bakım alacaklısı, bu alacağını karşılamak üzere, üçüncü kişilerce borçluya karşı yürütülmekte olan hacze her zaman imtiyazlı iştirak edebilir.
  • İlama dayanan nafaka alacaklısı: Nafaka verilmesine ilişkin bir ilama dayanan nafaka alacaklısı, bu nafaka alacağı için hacze her zaman imtiyazlı iştirak edebilir. fakat, nafaka alacaklısının kötüniyetli olmaması şarttır.

Hacze Takipsiz İştirak Nasıl Yapılır?

Takipsiz iştirak de takipli iştirak gibi ilk konulan haczin dayanağı olan takibin yapıldığı icra dairesinden istenir. İcra dairesi, hacze takipsiz iştirak taleplerini haczi koyduran alacaklılara ve borçluya bildirir. Bildirim tarihinden itibaren 7 gün içinde itiraz etme hakları vardır. Borçlu veya alacaklılardan biri, bu süre içerisinde takipsiz iştirak talebine itiraz ederse, takipsiz iştirak talebinde bulunan kişinin hacze iştiraki geçici olarak kabul olunur ve kendisine 7 gün içerisinde dava açması gerektiği bildirilir. Bu süre içinde dava açmazsa iştirak hakkı düşer.

Avukat Vekalet Ücreti Ne Kadardır?

Avukat vekalet ücreti, hakkınızda yürütülecek işlem ve dava üzerinden belirlenmektedir. Bilindiği üzere her yıl Türkiye Barolar Birliği  tarafından hazırlanan “Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi” yasalaşarak yürürlüğe girer. Görülen davalarda avukat vekalet ücreti, bu tarifede belirtilen ücretin altında bir tutar olarak belirlenemez, dolayısıyla her zaman sabit ve kesin değildir. Bununla birlikte Baro tarafından belirtilen asgari ücret tarifesinin üzerinde bir avukatlık ücreti belirlenmesi mümkün olabilir.

İlgili Yazılarımız

  • İhtiyati Haciz Nedir?
  • İstihkak Davası Nedir?
  • Nafaka Yükümlülüğünün İhlali Suçu
  • Kesinleşmeden İcraya Konulamayacak Kararlar
  • Menfi Tespit Davası Nedir?
  • İtirazın İptal Davası
  • Konkordato
  • Ödeme Emrine İtiraz
  • İflas Takibi

Bizimle Nasıl İletişime Geçebilirsiniz?

Her türlü avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmetleri hakkında bilgi almak için 0545 588 0258 numarası üzerinden tarafımıza ulaşabilir, her türlü sorunuz için [email protected] adresine mail gönderebilirsiniz. Ücretli danışmanlık veya avukatlık hizmeti almak için tarafımız ile iletişime geçebilirsiniz. (Avukatlık Kanunu uyarınca ücretsiz danışmanlık ve bilgi verme hizmetimiz bulunmamaktadır.)

AV. İREM BİKE DEMİRHAN