Evlenme ehliyeti, kişilerin evlenebilmeleri için kanunda öngörülen şartları taşıma durumunu ifade eder. Evlenmeye engel haller ise, belirli durumlarda kişilerin evlilik yapmasını hukuken geçersiz kılan veya sınırlayan nedenlerdir.

Evlenme Ehliyeti ve Engelleri Nedir?

Türk Medeni Kanunu’na göre ergin evlenme yaşı 18’tir. 18 yaşını dolduran kişiler, kimsenin onayına ihtiyaç duymadan, resmi nikah memuru önünde kimsenin rızasını almadan, kendi hür iradeleri ile evlenebilirler. Ancak evlenme Türk Medeni Kanunu’nda öngörülen koşulların gerçekleşmesi ile kurulabilir. Bu koşulların gerçekleşmediği birliktelik evlilik kapsamında değerlendirilemez.

Evlenme Ehliyeti Nedir?

Evlenme ehliyeti, bir kişinin evlenme hakkını kullanabilecek yaşa ve ayırt etme gücüne yasal olarak sahip olunan hukuki bir ehliyet anlamına gelir. Başka bir deyişle, bir bireyin evlenebilmesi için bedensel, ruhsal ve hukuki açıdan evlenmeye uygun durumda olmasını ifade eder. Bu durum için aşağıda sayılan şu şartların gerçekleşmesi gerekmektedir:

Evlenme Ehliyetinin Hukuki Şartlar Nelerdir?
– Ayırt etme gücüne sahip olmak
– Yasal temsilcinin iznini almak
– Kanundaki yaş şartlarını sağlamış olmak

TMK. m 124’ göre olağan evlenme yaşı 17’dir. Ancak kanun, bazı özel durumlarda esneklik tanımıştır. Olağanüstü hâl veya önemli bir sebep varsa, 16 yaşını dolduran kişiler hâkimin kararıyla evlenebilir. Hâkim, uygun görürse karar vermeden önce veli ya da vasinin görüşünü alabilir.
Olağan dışı evlenme yaşı kadın ve erkek için 16 yaş olarak belirlenmiştir. bu yaşta olup şart olarak öngörülen olağanüstü bir halin varlığı halinde evlenmek isteyen erkek ve kadın, evlenmeye izin davası açmak zorundadır.

Olağan Dışı Evlenmeye İzin Davası

Bu dava, 16 yaşını doldurmuş ancak 17 yaşını henüz doldurmamış olması halinde erkek ya da kadının, evlenebilmek için izin alması için açılır. Ancak bu izin her koşulda verilmez. Dava açabilmenin koşulları ise şunlardır:
– Evlenme izni alacak kişi 16 yaşını doldurmuş olmalıdır.
– Sadece 16 yaşını doldurmak yeterli olmayıp olağanüstü durum ve pek önemli bir sebebin varlığı da kanıtlanmalıdır. (Gebelik, ailesel kayıplar, karı koca gibi yaşama) Mahkeme olanak buldukça karar çıkmadan önce erkek ya da kadının ana ve baba veya vasisini dinleyerek evlenmesine izin verebilir.
Olağan dışı evlenmeye izin davalarında aile mahkemesi görevlidir.  Evlenmeye izin davasında, yetkili mahkeme izin isteminde bulunan kişinin yerleşim yeri mahkemesidir. Olağan dışı evlenmeye izin istemine evrak üzerinde karar verilemez. Aile mahkemesi tarafından duruşma yapılarak evlenmesine izin istenilen kişi mutlaka dinlenmeli, duraksama varsa evlenme olgunluğu konusunda uzman görüşünden yararlanılmalı, olağanüstü durum ve pek önemli bir sebep konusunda gösterilen deliller toplanarak sonucuna göre karar verilmelidir.

Olağan Evlenmeye İzin Davası

Olağan evlenmeye izin davası, 17 yaşını doldurmuş ancak henüz reşit olmayan küçüğün, yasal temsilcisinin haksız biçimde izin vermemesi hâlinde Aile Mahkemesi’nden evlenme izni talep ettiği davadır. Bu davada husumet, evlenmeye izin vermeyen veli veya vasiye yöneltilmekte olup dava hasımlı olarak görülmektedir. Mahkemece, evlenmeye izin vermeyen yasal temsilcinin mutlaka dinlenmesi ve ileri sürdüğü gerekçelerin değerlendirilmesi gerekmektedir. Yasal temsilcinin haklı bir sebep olmaksızın evlenmeye izin vermekten kaçındığının tespiti hâlinde ise hâkim tarafından evlenmeye izin verilebilmektedir.

Evlenme Engelleri Nelerdir?

Evlenme engelleri kesin evlenme engelleri ile kesin olmayan evlenme engelleri olarak ikiye ayrılır. Kesin evlenme engelleri evlenmeyi mutlak butlanla sakatlamaktadır.

Kesin Evlenme Engelleri

Kesin evlenme engelleri, varlığı hâlinde evliliğin kurulmasına hiçbir şekilde izin verilmeyen, yapılmış olsa bile kesin hükümsüz (mutlak butlanla batıl) sayılan durumlardır. Bu durumlar şu şekildedir:

  • Mevcut evlilik: Bir kimse halen evli ise yeni bir evlenme kanunen mutlak butlan yaptırımına tabi olup, geçersizdir.
  • Akıl hastalığı: Sürekli nitelikte akıl hastalığı bulunan kişiler evlenemez. Evlenmesine tıbben bir sakınca olmadığını sağlık raporu ile kanıtlamalıdır.
  • Hısımlık: Belirli derecedeki hısımlar arasında evlenmek kesin olarak yasaktır. Üstsoy ile altsoy arasında; kardeşler arasında, amca, dayı, hala ve teyze ile yeğenleri arasında,
    -Kayın hısımlığı meydana getirmiş olan evlilik sona ermiş olsa bile, eşlerden biri ile diğerinin üstsoyu arasında,
    -Evlât edinen ile evlâtlığın veya bunlardan biri ile diğerinin altsoyu ve eşi arasında.
  • Ayırt etme gücünden sürekli yoksunluk hallerinde evlilik mutlak butlanla batıldır.

Kesin Olmayan Evlenme Engelleri

Türk Medeni Kanunu’na göre, bazı durumlar evlenmeye mutlak şekilde engel olmaz ancak belirli şartlar gerçekleşmeden evlilik yapılamaz. Bu tür engellere kesin olmayan evlenme engelleri veya nispi evlenme engelleri denir. Bu engeller şunlardır:

  • Bulaşıcı hastalıklar
  • Askeri öğrencilik
  • Kadın için bekleme süresi

Kadın için bekleme süresi (İddet Müddeti)

İddet müddeti (bekleme süresi), Türk Medeni Kanunu’nun 132. maddesinde düzenlenmiş olup, evliliğin sona ermesinden sonra kadının yeniden evlenebilmesi için öngörülen kanuni bekleme süresini ifade etmektedir. Kanun koyucu tarafından bu düzenleme ile soybağının karışmasının önlenmesi, doğacak çocuğun nesebinin belirlenmesi ve kamu düzeninin korunması amaçlanmıştır. Buna göre evliliği sona eren kadın, boşanmanın kesinleşmesi, evliliğin iptali veya eşin ölümü tarihinden itibaren üç yüz gün geçmedikçe yeniden evlenemez. Ancak kadının doğum yapması hâlinde iddet müddeti kendiliğinden sona ermektedir. Bunun yanında, kadının önceki evliliğinden hamile olmadığının sağlık kurulu raporu ile tespit edilmesi veya tarafların yeniden birbirleriyle evlenmek istemeleri durumunda mahkeme kararıyla iddet müddetinin kaldırılması mümkündür. İddet müddetinin kaldırılması davası çekişmesiz yargı işi niteliğinde olup görevli mahkeme Aile Mahkemesi’dir. Mahkemece, özellikle kadının hamile olup olmadığı hususu araştırılmakta; gerekli görülmesi hâlinde resmî sağlık kuruluşundan alınacak rapor doğrultusunda karar verilmektedir. Bu süre, yalnızca kadın bakımından öngörülmüş olup erkek yönünden yeniden evlenmeye ilişkin herhangi bir bekleme süresi düzenlenmemiştir.

Avukat Vekalet Ücreti Ne Kadardır?

Avukat vekalet ücreti, hakkınızda yürütülecek işlem ve dava üzerinden belirlenmektedir. Bilindiği üzere her yıl Türkiye Barolar Birliği tarafından hazırlanan “Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi” yasalaşarak yürürlüğe girer. Görülen davalarda avukat vekalet ücreti, bu tarifede belirtilen ücretin altında bir tutar olarak belirlenemez, dolayısıyla her zaman sabit ve kesin değildir. Bununla birlikte Baro tarafından belirtilen asgari ücret tarifesinin üzerinde bir avukatlık ücreti belirlenmesi mümkün olabilir.

İlgili Yazılarımız

  • Velayet Davası Nedir?
  • Mal Rejimi (Mal Tasfiyesi)
  • Soy bağının Kurulması
  • Yardım Nafakası
  • Eğitim Nafakası
  • Doğum Tarihi ve Yaş Düzeltme Davaları
  • Evlat Edinme (TMK m.305)
  • Ad ve Soyadı Değiştirme Davası

Bizimle Nasıl İletişime Geçebilirsiniz?

Her türlü avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmetleri hakkında bilgi almak için 0545 588 0258 numarası üzerinden tarafımıza ulaşabilir, her türlü sorunuz için [email protected] adresine mail gönderebilirsiniz. Ücretli danışmanlık veya avukatlık hizmeti almak için tarafımız ile iletişime geçebilirsiniz. (Avukatlık Kanunu uyarınca ücretsiz danışmanlık ve bilgi verme hizmetimiz bulunmamaktadır.)

AV. İREM BİKE DEMİRHAN