Israrlı takip suçu, bir kişinin huzurunu ve güvenliğini bozacak şekilde sürekli olarak rahatsız edici davranışlarla huzur ve güvenliğini tehdit etmesiyle ortaya çıkan bir suçtur. Türk ceza hukukunda yaptırıma bağlanan bu suçla korunan değer, bireyin sükûn içinde yaşama hakkı ve kişisel özgürlüğüdür. Aşağıda detaylı şekilde ele alacağımız üzere failin mağdur üzerinde korku veya endişe yaratmaya elverişli biçimde ısrarlı davranışlarda bulunması halinde suçun oluştuğu kabul edilmektedir.
Israrlı Takip Suçu Nedir (TCK 123/A)
Israrlı takip suçu, failin, mağdurun huzur ve sükûnunu bozmak amacıyla ısrarla fiziksel takip, iletişim kurma, dijital platformlarda takip, tehdit veya benzeri eylemlerde bulunmasıyla meydana gelen bir suç türüdür. Literatürde stalking olarak tanımlanan suç, süreklilik arz eden istenmeyen davranışlarla mağdurda korku yaratır.
Bu suç türü, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu
da 123/A. maddesinde düzenlenmiştir. Kanun da ‘Kişilerin huzur ve sükununu bozma’ başlığının altında yer almıştır. Madde şu şekildedir:
MADDE 123/A- (Ek:12/5/2022-7406/8 md.)
“(1) Israrlı bir şekilde; fiziken takip etmek ya da haberleşme ve iletişim araçlarını, bilişim sistemlerini veya üçüncü kişileri kullanarak temas kurmaya çalışmak suretiyle bir kimse üzerinde ciddi bir huzursuzluk oluşmasına ya da kendisinin veya yakınlarından birinin güvenliğinden endişe duymasına neden olan faile altı aydan iki yıla kadar hapis cezası verilir.
(2) Suçun;
a) Çocuğa ya da ayrılık kararı verilen veya boşandığı eşe karşı işlenmesi,
b) Mağdurun okulunu, iş yerini, konutunu değiştirmesine ya da okulunu veya işini bırakmasına neden olması,
c) Hakkında uzaklaştırma ya da konuta, okula veya iş yerine yaklaşmama tedbirine karar verilen fail tarafından işlenmesi, hâlinde faile bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir.
(3) Bu maddede düzenlenen suçun soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlıdır.”
Israrlı takip suçu, 12 Mayıs 2022 tarihinde kabul edilen 7406 Sayılı Türk Ceza Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 27 Mayıs 2022 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Israrlı Takip Suçunun Unsurları Nelerdir?
Israrlı takip suçunun oluşabilmesi için aşağıda sayılan unsurların sağlanması gerekmektedir.
Suçun Faili : Israrlı takip suçunun faili herkes olabilir. Eski eş, uzaklaştırma kararı çıkmış kimse olması, suçun nitelikli hale getirir.
Suçun Mağduru : Mağdur herkes olabilir. Kadın ve çocuklar bakımından suçun cezasında artış olabilir.
Fiil (Hareket unsuru): Bir suçun ısrarlı takip sayılabilmesi için, bu fiili ısrarlı bir şekilde yapması gerekir. Bu suç, seçimlik hareketlilik suçudur. Israrlı bir şekilde fiziki takip ve ısrarlı bir şekilde temas kurmaya çalışması birer fiildir. Örneğin;
-Mağduru fiziken takip etmesi, telefon, mesaj, sosyal medya gibi iletişim araçlarıyla temas kurmaya çalışması, mağdurun bulunduğu yerlere (ev, iş yeri, okul) gitmesi
Israr Unsuru: Israrlı takip suçunun oluşmasının en temel özelliği ısrar unsurudur. Bir fiziki takibin ya da tek mesaj, tek arama yolu ile kurulan davranış suç oluşturmaz. Israrlı takip suçunun oluşabilmesi için failin, davranışını sürekli bir şekilde devam ettirmesi gerekir.
Netice Unsuru: Israrlı takip suçunda aranan netice; failin davranışlarından dolayı, mağdurun huzur ve sükununun ciddi bir şekilde bozulması, kendisine ve ailesine ısrarlı hareketlerinden dolayı zarar geleceğinden endişe, korku duyması ve aynı zaman da günlük hayatını etkileyecek önlemler alması şeklinde açıklanabilir.
Manevi Unsur: Israrlı takip suçunun oluşabilmesi için kast gereklidir. Hiç kimse bilmeden bu suçu işleyemez. Bu sebepten dolayı ısrarlı takip suçunun manevi unsuru, genel kasttır.
Fiziki Takip
Fiziki takip; failin, mağdurun gittiği yerlere gitmesi, sürekli günlük hayatta karşına çıkması, evinin, iş yerinin etrafında dolaşması şeklinde olabilir. Kısacası, failin kendi varlığını sürekli olarak hissettirmesi de diyebiliriz. Takibin fiziken olması şarttır. Yani teknolojinin getirdiği unsurları kullanarak uzaktan takip etmek ısrarlı suçu oluşturmayacaktır.
Örneğin; GPS, drone ve ya digital bir ağ yazılımı üzerinden izlemesi gibi durumlarda ısrarlı takip suçu oluşmayacaktır. Bu tür davranışlar ise ” özel hayatın gizliliğine karşı suçlar” kapsamında değerlendirilebilir.
Temas Kurmaya Çalışmak
Temas yoluyla takip, failin mağdurla doğrudan veya dolaylı biçimde iletişim kurmaya çalışması suretiyle gerçekleştirilen ısrarlı takip davranışlarını ifade eder. Mağdurun okumamasına rağmen ısrarla e-posta göndermesi, arama, çağrı, mesajlar bırakması ve hatta sosyal medya üzerinden ısrarla takip isteği atması gibi davranışlar bu suçun oluşması için yeterlidir. Bu takip türü, uygulamada en sık karşılaşılan ısrarlı takip biçimidir.
Dolaylı Takip
Israrlı takibin bir diğer türü ise üçüncü kişilerin kullanılmasıdır. Bir diğer deyişle, failin üçüncü kişiler aracılığıyla temas kurmaya çalışmasıdır. Üçüncü kişinin tanıdık olmasına gerek yoktur. Faile yardım etmesi yeterlidir.
– arkadaşları vasıtası ile sürekli mesajlar göndermesi
– mağdurun aile fertlerinden mağdur hakkında bilgi almak
– sosyal çevresine baskı kurulması
Israrlı Takip Suçunun Cezası
Israrlı takip suçunun cezası, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nda 123/A. maddesinde düzenlenmiştir. Israrlı takip suçu, 6 aydan 2 yıla kadar hapis cezası ve ya adli para cezasına hükmedilebilir. Ayrıca hakimin somut olayın niteliğine geri hükmün ertelenmesi gibi uygulamalar da yapabilir.
Israrlı Takip Suçunun Cezasını Artıran Nitelikli Haller
Israrlı takip suçunun, mağdur üzerindeki etkinin ağırlığı ve ya özel olarak korunması gereken bir durumda ise yaptırım daha ağır bir cezaya bağlanmıştır. Bu durum Kanunda şöyle bahsedilmiştir:
“Suçun çocuğa, ayrılık kararı verilen ya da boşanılan eşe karşı işlenmesi,
Mağdurun okulunu, işyerini veya konutunu değiştirmesine ya da okulunu veya işini bırakmasına neden olunması,
Hakkında uzaklaştırma kararı bulunan failin, suçu işlemesi halinde 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası uygulanır.”
Bu gibi durumlar, mağdurun yaşam düzenini ciddi biçimde sarsması ve psikolojik bütünlüğü üzerinde etkiler yaratması nedeniyle suçun nitelikli hâlleri olarak kabul edilmektedir. Daha çok aile içi ilişkilerden kaynaklanan ve eski eş ya da partnerlere yönelen ısrarlı takip suçlarında, yargı mercilerinin bu nitelikli halleri göz önüne alarak ceza yaptırımı uyguladığı gözlemlenmiştir.
Israrlı Takip Suçunda Etkin Pişmanlık
Etkin pişmanlık, failin suçu işledikten sonra pişman olduğunu dile getirerek ve ya suçtan doğan zararı gidermesi, sonuçları ortadan kaldırmaya yönelik davranışlarda bulunması şeklinde, cezasında indirim uygulanabilmesidir. Ancak her suç durumunda etkin pişmanlık hükümleri uygulanmaz.
Israrlı takip suçunda da etkin pişmanlık hükümleri uygulanmaz.
Israrlı Takip Suçunda Teşebbüs ve İştirak
Teşebbüs, failin bir suçu işlemeye yönelik hareketlerine başlamışken, bilinmeyen sebeplerle suçu tamamlayamamasına denir. Israrlı takip suçu bakıldığında; ısrar, huzuru ve sükunu bozan davranışlar ve süreklilik gibi bir süreci içeren durumları içer
Konuyla İlgili Yargıtay Kararları
Yargıtay 12. Ceza Dairesi 2023/5655 E. 2023/4563 K.
“Tanık…’in ‘…Apartman içindeki diğer insanlar da sanığın sürekli apartmana girdiğini görüyorlar…Benim etraftan duyduğum kadarıyla sanık hali hazırda eski eşi …’nin başka bir erkek ile birlikte olmasından huzursuzdur ve bu duruma tepkilidir…’ şeklindeki beyanı da gözetildiğinde sanığın eski eşi katılan …’in halihazırdaki evliliğinden duyduğu rahatsızlık sebebi ile varlığını hissettirerek huzurunu bozmak amacı ile katılanın bilgisi ve rızası hilafında aynı gün içinde ısrarlı bir şekilde katılanın ikametine girdiği, ikamet içerisinden bir takım eşyalar aldığı, eve gelen katılanın sanığın söz konusu ikamete girdiğini alınan eşyalardan fark edebildiği, sanığın eve girip eşyalara müdahale ederek varlığını katılanın üzerinde hissettirdiği, bu durumun katılanın üzerinde ciddi bir huzursuzluk oluşmasına sebebiyet verdiği gibi kendisinin ve yakınlarının güvenliğinden endişe duymasına yol açtığı sabittir.”
“Bölge Adliye Mahkemesince “… Her ne kadar sanık hakkında katılana karşı ısrarlı takip suçunu işlediği kabul edilerek TCK 123-A/2-a-c, 62, 53, 58 maddeleri uyarınca mahkumiyet kararı verilmiş ise de, TCK 123-A maddesinde düzenlenen ısrarlı takip suçunun 12/05/2022 tarihinde 7406 SK. 8.maddesi ile kanuna eklendiği ve bu eylemin suç olarak kabul edildiği, suç tarihi olan 26/02/2022 tarihinde eylemin kanunda suç olarak tanımlanmadığı, TCK 7/1 maddesinde; “İşlendiği zaman yürürlükte bulunan kanuna göre suç sayılmayan bir fiilden dolayı ceza verilemez ve güvenlik tedbiri uygulanamaz” hükmünün bulunduğu, dolayısıyla sanığın eyleminin eylem tarihi itibariyle kanunda suç olarak tanımlanmadığı anlaşıldığından sanığın üzerine atılı suçtan CMK’nın 223/2-a maddesi uyarınca beraatine karar verilmiştir.
İlgili Yazılarımız
- Cinsel Taciz Suçu (TCK m.105)
- Yağma Suçu Ve Cezası
- Suç Üstlenme Suçu (TCK m.270)
- Karşılıklı Hakaret (TCK m.129/3)
- Tehdit Suçu (TCK m.106)
- Görevi Kötüye Kullanma Suçu (TCK m.257)
- Dolandırıcılık Suçu (TCK m.157)
- Nitelikli Dolandırıcılık Suçu (TCK m.158)
Avukat Vekalet Ücreti Ne Kadardır?
Avukat vekalet ücreti, hakkınızda yürütülecek işlem ve dava üzerinden belirlenmektedir. Bilindiği üzere her yıl Türkiye Barolar Birliği tarafından hazırlanan “Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi” yasalaşarak yürürlüğe girer. Görülen davalarda avukat vekalet ücreti, bu tarifede belirtilen ücretin altında bir tutar olarak belirlenemez, dolayısıyla her zaman sabit ve kesin değildir. Bununla birlikte Baro tarafından belirtilen asgari ücret tarifesinin üzerinde bir avukatlık ücreti belirlenmesi mümkün olabilir.
Bizimle Nasıl İletişime Geçebilirsiniz?
Her türlü avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmetleri hakkında bilgi almak için 0545 588 0258 numarası üzerinden tarafımıza ulaşabilir, her türlü sorunuz için [email protected] adresine mail gönderebilirsiniz. Ücretli danışmanlık veya avukatlık hizmeti almak için tarafımız ile iletişime geçebilirsiniz. (Avukatlık Kanunu uyarınca ücretsiz danışmanlık ve bilgi verme hizmetimiz bulunmamaktadır.)
AV.İREM BİKE DEMİRHAN
