SGK tarafından emekliliğin iptal edilmesi, emeklilik hakkının mevzuata aykırı şekilde kazanıldığının tespit edilmesi halinde gündeme gelir. Bu durum, hatalı bildirimler veya usulsüz işlemler nedeniyle kişinin emekli statüsünün geri alınmasına yol açabilir

SGK Tarafından Emekliliğin İptal Edilmesi

Emeklilik; sigortalı bir kişinin belirli bir süre çalıştıktan, gerekli prim gün sayısını, sigortalılık süresini ve yaş şartını tamamladıktan sonra aktif çalışma hayatından çekilerek, yaşamının geri kalanında sosyal güvence sağlamak amacıyla aylık bağlanmasıdır. Türkiye’de emeklilik sistemi, sosyal güvenlik kapsamında yürütülür ve bu sistemin yürütülmesinden sorumlu kurum Sosyal Güvenlik Kurumu’dur.
Emeklilik hakkı temel olarak 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile düzenlenmiştir. Türkiye de emekli olmak için gerekli üç şart vardır. Bunlar; sigortalılık süresi, prim gün sayısı, yaş şartıdır.
Ancak bazı durumlarda emeklilik hakkı, SGK tarafından iptal edilebilmektedir. SGK tarafından emekliliğin iptal edilmesi; kişinin emeklilik hakkını elde ederken mevzuata aykırı bir durumun, örneğin usulsüzlük, sahte sigortalılık veya yanlış hesaplama gibi hususların tespit edilmesi sonucunda, emeklilik işleminin geriye dönük olarak geçersiz sayılmasıdır.

SGK Tarafından Emekliliğin İptal Edilmesi Nedir ?

SGK tarafından emekliliğin iptal edilmesi, kişinin emeklilik hakkını elde ederken mevzuata aykırı bir durumun tespit edilmesi halinde emeklilik işleminin geriye dönük olarak geçersiz sayılmasıdır. Bu durumlarda:
– Bağlanan emekli maaşı kesilir
– Ödenmiş maaşlar geri istenebilir
– Emeklilik işlemi ortadan kaldırabilir.
Son zamanlarda SGK kurumunda yapılan denetlemelerin sıklığının artması ile bir çok emeklilik iptal edilmiştir. Daha çok yapılan usulsüz prim bildirimi ve sahte sigortalılık gibi durumlarda tespit edilmiştir.

SGK Emekliliğin İptal Edilme Nedenleri Nelerdir?

SGK tarafından emekliliğin iptal edilmesine yol açabilecek birçok hukuki durum bulunmaktadır. Bunlar şu şekildedir:
Sahte Sigortalılık ve Sahte Hizmet Bildirimi: Sahte sigortalılık ile kast edilen, fiili olarak bir çalışma yok ancak sigorta işlemi tamamlanmış demektir. Emekliliğin iptalinin en yaygın sebeplerindendir. Sahte sigortalılık;
– kişinin gerçekte çalışmadığı bir iş yerinden sigortalı olarak görünmesi,
– prim kazanmak için sahte iş yerlerinden sigortalılık bildirilmesi
– akraba ya da tanıdık iş yerlerinde çalışmadığı halde sigortalı olarak gösterilmesi gibi durumlarda meydana gelmektedir.
Eğer hizmet tespiti fiili ve gerçek bir çalışma durumu olmadığı tespit edilirse sahte hizmet olarak adlandırılır. Böylece SGK tarafından sigortalılık geçersiz sayılır ve buna dayanarak yapılan emeklilik işlemi iptal edilir. Sahte sigortalılık durumunun tespitinden sonra prim günleri silinmektedir.Sahte sigortalılık insanların daha kısa ve hızlı bir şekilde prim gün sayılarını doldurup emeklilik haklarına daha kısa bir yoldan sahip olmak istedikleri için başvurdukları bir yoldur.

Sahte veya Gerçeğe Aykırı Prim Bildirimleri: Bazı durumlarda primler, işveren tarafından gerçeğe aykırı olarak bildirilir ve ya işverenin sigorta bildirgelerinin ve ödenen primlerin usulsüz veya hatalı olması veya hatalı yatırılması gibi durumların tespiti üzerine ise hatalı dönemler iptal edilerek emeklilik koşullarının yeniden değerlendirilmesi gerekir.
– Çalışılmayan günlerin prim olarak gösterilmesi
– Gerçekte çalışılmayan işyerlerinde sigortalı gösterilme
– Prim gün sayısının usulsüz artırılması

Emeklilik için Gereken Şartların Oluşmadığının Anlaşılması: Emeklilik için belirli şartların mevcut olması gerekiyor. Yaş, prim gün sayısı ve sigortalılık süresi gibi şartların sağlanması gerekir. Ancak kişi, emekli olduğu dönemde emeklilik şartlarından bazılarını sağlamadığı halde emekli olmuş olabilir. Bu gibi durumların daha sonra SGK tarafından tespiti yapılır ve emeklilik iptal edilir. Örneğin;
– Eksik prim gününe rağmen emekli olunması
– Kişinin emeklilik işlemi yanlış statü üzerinden yapılmışsa (hem Bağ-Kur (4B) hem de SSK (4A) kapsamında çalışmış olması)
– yanlış hesaplama sonucu yaş haddinden önce emeklilik. Bu gibi durumlarda da iptal ve geri ödeme talebi bulunabilir.

Boşanma Yoluyla Haksız Dul Maaşı Alınması: Bir diğer önemli husus ta kişinin eşinden muvazaalı olarak boşanmasıdır. Kişi eşinden resmi olarak boşanıyor ancak aynı evde yaşamaya devam ederek dul maaşı almaya çalışabilmektedir. Bu durumu SGK tespit ederse dul aylığını iptal eder ve ödenmiş maaşları geri talep edebilir.
Bir diğer husus ise dul ve yetim maaşı alan kişilerin durumlarındaki değişikliklerden dolayı emeklilik maaşlarının iptal edilmesidir. Mesela dul ve yetim maaşı alan kimselerin evlenmesi, yetim olan kişinin sigortalı bir işe girmiş olması gibi durumlarda dul ve yetim maaşları iptal edilir.

Diğer Durumlarda Emeklilik İptali: Kişi Türkiye’den emekli olup yurt dışında çalışmaya belirli şartlar altında devam edebilir. Bazı ülkeler de çalışması Türkiye’de olan emekliliğinin iptal olmasına sebep olabilir. Ayrıca yurt dışı borçlanması yoluyla emekli olan kişilerin, emekli olduktan sonra yurt dışında yeniden çalışmaya başlamaları veya yabancı bir sosyal güvenlik kurumundan kendi çalışmasına dayalı bir maaş almaları halinde durumun Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından incelenmesi söz konusu olabilmektedir. Yapılan inceleme sonucunda, emeklilik şartlarının mevzuata uygun şekilde oluşmadığının tespit edilmesi durumunda, emeklilik işlemi iptal edilebilmekte ve bağlanmış olan emekli aylığı kesilebilmektedir.
-Malulen emekli olan bireylerin tekrar iş girmesi durumunun tespit edilmesi halinde SGK; emekli aylığını tamamen iptal edebilir, malullük durumunu tekrar gözden geçirerek yeniden değerlendirme yapabilir ve ya ödenen aylıkları geri isteyebilir.
-SGK mevzuatında bazı durumlarda bir kişinin birden fazla maaş alması (çift maaş) mümkündür. Ancak bu durumun kanuni şartlara uygun olmaması veya hatalı bağlanması halinde, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından maaşlardan biri iptal edilebilir. Örneğin; aynı kişinin iki ayrı SSK emekliliği üzerinden maaş alması mümkün olmadığından, tespit edilmesi halinde maaşlardan biri iptal edilir ve ya bazı durumlarda kişiler hem kendi emekli maaşını hem de dul veya yetim aylığını alabilmektedir. Ancak bunun belirli şartları vardır ve bu şartlar oluşmadığında maaşlardan biri iptal edilir.

Emekliliğin İptal Edilmesinden Sonra Dava Nasıl Açılır?

SGK tarafından emekliliği iptal edilen kişilerin iptale karşı başvuracağı hukuki yollar vardır. Öncelikle kişiler SGK’nın vermiş olduğu gerekçeli kararı inceleyip ne için iptal edildiğini incelemelidirler. Eğer bir yanlışlık varsa Sosyal Güvenlik Kurumuna itiraz edebilir.
– İdare mahkemesinde itiraz davası açabilir. Burada dava açma süresi 60 gündür.
– SGK’nın iptal işlemi bir idari işlem niteliğindedir ve buna karşı, İş Mahkemesinde iptal davası açılabilir.
– Fiili çalışma, tanık beyanları, iş yeri kayıtları ve bordrolar gibi belgeler delil olarak değerlendirilebilir.
– Avukat yardımı ile süreç daha hızlı yürütülebilir.

Konuya İlişkin Yargıtay Kararı

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi- 2023/13281 E. 2023/13446 K.
“Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 14.08.2018 tarihinde emeklilik müracaatında bulunduğunu, Kurum tarafından 2003/07 dönemine ait isteğe bağlı sigortalılık nedeni ile 17 günlük borcunun bulunduğu ve bu borç yatırılmadığı takdirde emeklilik işlemlerine başlanamayacağının sözlü olarak bildirildiğini, bahse konu borcun 5 yıllık zamanaşımına uğradığını ve tahsis talebinin yapıldığı tarihte af yasasının yürürlükte olduğunu, davacının emekliliğinin 01.09.2018 tarihi yerine 1 ay gecikerek 01.10.2018 tarihi itibariyle başlatıldığını, bahse konu prim borcu için 24.09.2018 tarihinde yatırmış olduğu 1.000,00 TL’nin tahsilini ve emeklilik başlangıç tarihinin ise 01.09.2018 tarihinden başlayarak bir aylık maaşının yasal faizi ile ödenmesine karar verilmesini istemiştir.”
“Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; 5510 sayılı Kanun’a göre davacının emekli olma koşulunun işe giriş tarihine göre 44 yaş ve 5225 gün olduğu, davacının 14.08.2018 tarihinde Kahramanmaraş Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne emeklilik talebinde bulunduğu, Kurumca emeklilik için 2003 yılı Temmuz ayından 17 günlük prim borcunun bulunduğunun belirtilmesi üzerine, davacı tarafça 24.09.2018 tarihinde 17 gün için 1.000,00 TL prim borcunun ödendiği ve davacının takip eden ay olan 01.10.2018 tarihi itibariyle emekliliğinin başlatıldığı, cevap dilekçesi ekinde bulunan kayıt ve belgelerden, davacının toplam prim gün sayısının 2003 yılı Temmuz ayındaki 17 gün ile birlikte 5246 gün olarak tespit edildiği, emeklilik için gereken gün sayısının 5225 gün olduğu gözetildiğinde, 2003 yılı Temmuz ayına ilişkin 17 gün prim borcunun ödenmesinin davacının emeklilik koşulunu sağlamasına bir faydasının bulunmayacağı, zira 5246-17=5229 gün itibariyle davacının talep tarihi itibariyle emeklilik koşullarını esasen sağladığı anlaşılmaktadır.”

Avukat Vekalet Ücreti Ne Kadardır?

Avukat vekalet ücreti, hakkınızda yürütülecek işlem ve dava üzerinden belirlenmektedir. Bilindiği üzere her yıl Türkiye Barolar Birliği tarafından hazırlanan “Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi” yasalaşarak yürürlüğe girer. Görülen davalarda avukat vekalet ücreti, bu tarifede belirtilen ücretin altında bir tutar olarak belirlenemez, dolayısıyla her zaman sabit ve kesin değildir. Bununla birlikte Baro tarafından belirtilen asgari ücret tarifesinin üzerinde bir avukatlık ücreti belirlenmesi mümkün olabilir.

Sonuç

Bizimle nasıl iletişime geçebilirsiniz? Her türlü avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmetleri hakkında bilgi almak için 0545 588 0258 numarası üzerinden tarafımıza ulaşabilir, her türlü sorunuz için [email protected] adresine mail gönderebilirsiniz. Ücretli danışmanlık veya avukatlık hizmeti almak için tarafımız ile iletişime geçebilirsiniz. (Avukatlık Kanunu uyarınca ücretsiz danışmanlık ve bilgi verme hizmetimiz bulunmamaktadır.)

AV. İREM BİKE DEMİRHAN